Een slok koud water die ineens pijn doet bij één tand. Of een tand die in de spiegel langer lijkt dan vroeger. Vaak is dat het eerste teken dat uw tandvlees terugtrekt.
Tandvlees dat eenmaal is teruggetrokken, groeit niet vanzelf terug. Verder terugtrekken is in de meeste gevallen wel te stoppen, zodra de oorzaak bekend is. En waar nodig kan onze parodontoloog een blootliggende tandhals weer met tandvlees bedekken, in dezelfde praktijk als uw eigen tandarts.
Gevoelige tandhalzen en tanden die langer lijken
Gezond tandvlees sluit strak om de tand en bedekt de tandhals. Bij terugtrekkend tandvlees, in vaktaal gingivarecessie, zakt de tandvleesrand en komt een deel van de tandwortel bloot te liggen. Daar zit geen glazuur. Het tandbeen eronder heeft kleine kanaaltjes naar de zenuw, en daarom doet een blootliggende tandhals pijn bij koud, warm, zoet of zuur. Die korte, scherpe pijnscheut bij ijs of koffie is de klacht waarmee de meeste mensen bij ons komen.
Het gaat meestal geleidelijk, over maanden of jaren. U ziet het vaak eerst bij de hoektanden, de kiezen ernaast en de onderste snijtanden: de tand lijkt langer en er ontstaat een tweekleurig randje, omdat het worteloppervlak geliger is dan glazuur. Met uw tong of nagel voelt u soms een kleine inkeping waar het glazuur ophoudt. Is het tandvlees daarbij rood, gezwollen of bloedt het bij het poetsen, dan speelt er waarschijnlijk een ontsteking mee.
Terugtrekkend tandvlees komt meestal door te hard poetsen of ontsteking
Opvallend vaak treft het juist mensen die heel fanatiek poetsen. Veel druk, een harde borstel en schrobbende bewegingen beschadigen de tandvleesrand, en zo poetst u het tandvlees langzaam weg. Dat heet poetstrauma.
De andere grote oorzaak is het omgekeerde: plak blijft zitten, verhardt tot tandsteen en het tandvlees ontsteekt. Een tandvleesontsteking (gingivitis) kan overgaan in parodontitis. Dan neemt ook het kaakbot rond de tand af en zakt het tandvlees mee. Roken maakt dit lastiger te zien, omdat het de doorbloeding vermindert en een ontsteking minder snel bloedt.
Daarnaast spelen knarsen en klemmen, van nature dun tandvlees en de stand van de tanden een rol. Een tand die buiten de boog staat, een beugel, een kroon of een lip- of tongpiercing kan de tandvleesrand plaatselijk onder druk zetten. Vaak gaat het om een combinatie.
Een blootliggende wortel is kwetsbaarder dan de rest van de tand. Hij slijt sneller dan glazuur en krijgt gemakkelijk gaatjes vlak onder de tandvleesrand. Gaat een ontsteking door, dan kan een tand op den duur los gaan staan.
Wacht niet tot de controle bij deze klachten
Een licht gevoelige tandhals zonder andere klachten is geen spoed. Laat het bekijken bij uw volgende controle. Bel eerder als:
- de gevoeligheid snel toeneemt of blijft hangen na het eten
- uw tandvlees bloedt of gezwollen is, of de ontsteking steeds terugkomt
- tanden los gaan staan of uit elkaar gaan
- u een vieze smaak of slechte adem houdt, ook na het poetsen
Wijzen uw klachten vooral op een ontsteking, lees dan ook onze pagina over ontstoken tandvlees.
Thuis remt u het af, met minder kracht en meer aandacht voor de rand
Thuis voorkomt u vooral dat het erger wordt. Poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta, maar zachter: met een zachte borstel of een elektrische tandenborstel met druksensor, die waarschuwt als u te hard drukt. Neem de tandvleesrand mee met kleine, rustige bewegingen in plaats van heen en weer te schrobben, want juist daar blijft plak zitten.
Maak daarnaast elke dag de ruimtes tussen uw tanden schoon met een rager in de juiste maat. De mondhygiënist bepaalt die maten voor u. Bij gevoeligheid helpt een tandpasta voor gevoelige tanden de prikkels te dempen, al neemt die de oorzaak niet weg. Knarst u, bespreek dan een opbeetplaat voor de nacht.
Huismiddeltjes als olie of zoutwater laten we bewust weg. Welke aanpak werkt, hangt af van de oorzaak, en die stelt u niet in de spiegel vast.
Terugtrekkend tandvlees behandelen: eerst meten, alleen opereren als het nodig is
Lang niet elke teruggetrokken tandvleesrand hoeft behandeld te worden. Is de oorzaak weg en blijft het tandvlees stabiel, dan is controleren vaak genoeg. Daarom begint het bij Amstel Dental met onderzoek: de tandarts of mondhygiënist meet de tandvleesrand en de pockets rond uw tanden en kiezen en kijkt mee naar uw poetstechniek. Vaak is poetsadvies op maat al het grootste deel van de oplossing.
Is er een beginnende ontsteking, dan verwijdert de mondhygiënist tandplak en tandsteen boven en net onder het tandvlees. Zit de parodontitis dieper, dan reinigen wij de wortels onder het tandvlees, zodat de ontsteking stopt en het tandvlees niet verder zakt. Een gevoelige of uitgesleten tandhals kan de tandarts afdekken met een kunststof vulling (composiet). Het tandvlees komt daarmee niet terug, maar de gevoeligheid en het slijten nemen vaak af.
Bij een duidelijke indicatie kan de parodontoloog de tandhals weer met tandvlees bedekken, meestal met een stukje weefsel uit het gehemelte. Na deze wortelbedekking eet u de eerste dagen zacht en kauwt u aan de andere kant. Het herstel duurt twee tot vier weken.
Onze parodontoloog, S. Sokos, is opgeleid aan de Universiteit van Amsterdam en geeft daar les aan de afdeling parodontologie. Hij werkt in dezelfde praktijk als onze tandartsen en mondhygiënisten, dus u hoeft niet naar een andere kliniek en uw behandelaars overleggen rechtstreeks met elkaar. Meer over zijn werk leest u op de pagina over de parodontoloog.
Wat de behandeling kost, hangt af van de ernst
De tarieven voor tandheelkundige zorg zijn landelijk vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Een vaste prijs geven we vooraf niet, omdat de kosten afhangen van hoe ver het tandvlees is teruggetrokken, hoeveel tanden behandeld worden en welke behandeling nodig is. Een gebitsreiniging met poetsadvies kost minder dan een parodontale behandeling van het hele gebit, en soms zijn er röntgenfoto’s nodig om te zien hoeveel bot er nog is.
Voor alle behandelingen boven de 250 euro krijgt u vooraf een schriftelijke begroting. Bij volwassenen valt tandvleesbehandeling in de regel niet onder de basisverzekering. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt meestal een deel, tot het jaarmaximum van uw polis, en het eigen risico telt niet mee. Kijk voor de zekerheid in uw polisvoorwaarden.
Laat uw tandvlees nakijken, ook ‘s avonds of in het weekend
Maakt u zich zorgen over een gevoelige tandhals of tanden die langer lijken? Wij kijken wat er aan de hand is en bespreken met u of behandeling nodig is. Hoe eerder de oorzaak bekend is, hoe meer tandvlees u behoudt.
Amstel Dental is 68 uur per week open, ook ‘s avonds en in het weekend, en werkt niet met wachtlijsten. Bel voor een afspraak in Amsterdam (Wibautstraat 172) naar 020 723 53 53 of in Bussum (Bensdorpplein 10) naar 035 206 55 25. Meer over tandvleesklachten in het algemeen leest u in ons artikelTandvleesproblemen herkennen en voorkomen.